Blockchainanalyse berust op aannames
Clustering-heuristieken berusten op aannames. Ze zijn bruikbaar als opsporingsindicatie, maar de onderliggende methodiek is commercieel en niet volledig toetsbaar. Dat verdient een kritische bespreking ter zitting en soms een contra-expertise.
Ook de vertaalslag van 'adres X ontving crypto van een gemarkeerde dienst' (tainted crypto vanaf een darkwebmarket bijvoorbeeld) naar 'de verdachte wist dat dit misdaadgeld was' verdient tegenspraak.
Het zesstappenplan
Bij witwassen zonder aanwijsbaar gronddelict geldt een vaste bewijsroute: een vermoeden van witwassen, gevolgd door een van de verdachte verlangde concrete, verifieerbare en niet op voorhand hoogst onwaarschijnlijke verklaring over de herkomst.
Het moment en de inhoud van die verklaring zijn cruciaal. Te vroeg verklaren zonder dossierkennis kan onverstandig zijn; helemaal niet verklaren ook. Die afweging maken we samen, op basis van het volledige dossier.
Strafmaat en gevolgen
- Witwassen: tot 6 jaar; gewoontewitwassen: tot 8 jaar
- Schuldwitwassen: tot 2 jaar
- Daarnaast een ontnemingsprocedure over het wederrechtelijk verkregen voordeel
Strafmaxima zeggen weinig over de te verwachten straf. Rol, schade, recidive en persoonlijke omstandigheden wegen in de praktijk zwaarder.
Verweren die in dit type zaak worden gevoerd
- Legale herkomst met verifieerbare onderbouwing (exchange-historie, aankoopbewijzen)
- Betwisting van clustering en attributie (toerekening) in het analyserapport
- Onjuiste waardebepaling op het peilmoment
- Klaagschrift tegen beslag op wallets en vermogen (art. 552a Sv)
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn seed phrase of wachtwoord afgeven?
Nee, u hebt een zwijgrecht en hoeft niet actief mee te werken aan uw eigen veroordeling. Bovendien is privacy een grondrecht. Bespreek de gevolgen van meewerken of weigeren vóórdat u een keuze maakt.
Kan ik mijn crypto terugkrijgen?
Beslag is aanvechtbaar met een klaagschrift. Van belang is dat de herkomst zo vroeg mogelijk aantoonbaar wordt gemaakt.